Wet- en regelgeving en financiële verhoudingen

De raad als opdrachtgever van de accountant
De accountant voert werkzaamheden uit in opdracht van de gemeenteraad. Een belangrijke rol van de gemeenteraad is om de financiële kaders van de gemeente vast te stellen en de financiën van de gemeente te controleren. De accountant helpt hierbij door de boardletter op te stellen (zie hieronder) en de jaarrekening te controleren. Uit de controle van de jaarrekening volgt het accountantsverslag. Zowel de boardletter als het accountantsverslag worden aan de raad aangeboden.

Interimcontrole en Boardletter
Om de jaarrekening te kunnen controleren, moet de accountant ook nagaan in hoeverre de onderliggende processen goed werken. Immers, de jaarcijfers komen voort uit primaire en ondersteunende processen. De accountant beoordeelt of de (financieel kritische) processen voldoende waarborgen bevatten dat de jaarcijfers juist en volledig zijn. Hiervoor doet de accountant in de loop van het jaar een tussentijdse controle: de interimcontrole. Over de bevindingen brengen ze de boardletter uit aan het college. Het college geeft vervolgens in een brief aan de raad een reactie op de boardletter waarin ze opnemen wat ze met de aanbevelingen gaat doen. De accountant bespreekt de boardletter ook met de audit commissie, een specifieke commissie met een afvaardiging van de gemeenteraad.

Controle door accountant
Bij de controle op getrouwheid toetst de accountant of de jaarrekening is opgesteld volgens de regels van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Hierbij hanteert de accountant een goedkeuringstolerantie: 2% van de totale lasten (exclusief dotaties aan reserves). Fouten boven dit bedrag kunnen leiden tot een afkeurende verklaring of een verklaring met beperking.

Accountantsverslag
Het rapport van de accountant is een belangrijk hulpmiddel voor de raad. Het college legt door middel van de jaarrekening verantwoording af over de uitkomsten van de taken die de raad het college heeft opgedragen. Het oordeel omvat ook de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording is een verplichte verklaring van het college in de jaarrekening, waarin zij zelf aangeven of de inkomsten, uitgaven en balansmutaties van de gemeente volgens de regels tot stand zijn gekomen.

Ongevraagd advies
Naast deze verplichte taken kan de accountant ook ongevraagd adviezen geven aan de raad. Als bijvoorbeeld de wetgeving wijzigt, kan de accountant tips geven hoe hier mee om te gaan. Ook kan de accountant adviezen geven over zaken die hij tegenkwam in de controle en waarover hij iets met de gemeenteraad wil delen, zonder dat dit direct tot bevindingen in een rapport leidt. Ook de gemeenteraad/audit commissie kan aan de accountant vragen om extra uitleg of een mening over belangrijke onderwerpen.